Một số điều cần biết về Đại học
Mục lục
Tài liệu tham khảo
Trường Đại học, Học viện, Đại học
1. Trường Đại học (University), Học viện (Academy)
- Đều là cơ sở giáo dục bậc Đại học, có thể tập trung vào một lĩnh vực cụ thể hoặc đào tạo đa lĩnh vực.
- Được phân chia thành nhiều Khoa (Falcuty), Viện (Institute), Bộ môn (Department),... Mỗi Khoa / Viện / Bộ môn quản lý đào tạo một số ngành và một số môn học.
2. Đại học (University)
Cũng giống như Đại học, nhưng cấp cao hơn Khoa, Viện, Bộ môn,... có thể là Trường (School).
3. Đại học quốc gia (National university)
- Cũng giống như Đại học, nhưng bao gồm thêm các trường Đại học thành viên (University). Mỗi trường này có tổ chức giống như trường Đại học / Học viện thông thường.
- Cả nước có 2 ĐHQG là ĐHQG-HN và ĐHQG-HCM.
Học chế
Có 2 phương thức tổ chức đào tạo là:
1. Học chế tín chỉ (Credit-based)
- Học phần (Module / Course) có thể coi là một môn học (Subject).
- Mỗi học phần được chia thành nhiều Tín chỉ (Credit). Mỗi tín tượng trưng cho một lượng kiến thức, tương ứng với một khoảng thời gian học học phần đó.
- Vào mỗi học kỳ mới, trường sẽ mở các lớp dạy các học phần, sinh viên chủ động đăng ký lớp để học theo chương trình đào tạo của mình (có thể đăng ký học tự do hoặc không theo thứ tự, tùy theo từng trường quy định).
Một số app hỗ trợ học tập:
Phân loại học phần
- Học phần bắt buộc: Là những học phần được quy định trong khung đào tạo ngành của sinh viên, sinh viên buộc phải đăng ký học. Trong nhóm này có các phân loại như: Học phần đại cương (tất cả các ngành trong trường đều học), Học phần cơ sở ngành, Học phần chuyên ngành...
- Học phần tự do / tự chọn: Là những học phần không bắt buộc, sinh viên có thể đăng ký, không đăng ký hoặc đăng ký tự do theo quy định của từng trường.
Trong nhóm các học phần đại cương có một số loại như:
- Học phần tiếng Anh / Tin học: Khi sinh viên nhập học, trường sẽ dựa vào điểm tiếng Anh / chứng chỉ tiếng Anh / Tin học của sinh viên hoặc tổ chức cho sinh viên thi tiếng Anh đầu vào / Tin học đầu vào để xếp sinh viên vào các học phần tiếng Anh / Tin phù hợp hoặc miễn học học phần tiếng Anh / Tin học. Ngoài ra, sinh viên phải có chứng chỉ tiếng Anh / Tin học chuẩn đầu ra do trường quy định thì mới tốt nghiệp được.
- Học phần Giáo dục quốc phòng - an ninh (học kỳ quân sự): Sinh viên học tại trung tâm giáo dục quốc phòng trong trường hoặc ngay trong trường, thường là học nội trú (phát sinh thêm chi phí ở nội trú bên cạnh học phí học phần), sinh hoạt theo giờ giấc tương tự trong môi trường quân đội.
- Học phần Giáo dục thể chất: Có các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, pickleball, võ,... Sinh viên lựa chọn theo quy định của nhà trường.
- Các Học phần Lý luận chính trị: Pháp luật đại cương, Triết học Marx-Lenin, Kinh tế chính trị Marx-Lenin, Tư tưởng Hồ Chí Minh,... tùy theo quy định của nhà trường.
- Các Học phần Toán cao cấp: Giải tích, Đại số tuyến tính, Xác suất thống kê,... tùy theo quy định của nhà trường.
Học kỳ, Tiết học
- Một năm có thể có 2 học kỳ chính và 1 học kỳ hè hoặc 3 học kỳ chính (không nghỉ hè). Học kỳ hè thì không nhất thiết phải học.
- Mỗi tiết có thể có điểm danh hoặc không.
- Mỗi tiết có nhiều hình thức như học tại lớp, học trực tuyến, học thực hành,...
Đánh giá kết quả học tập & rèn luyện
1. Đánh giá học phần
- Ít nhất 2 điểm thành phần (học phần < 2 tín chỉ có thể chỉ 1 điểm).
- Thang điểm 10, trọng số ghi trong đề cương.
- Thi/đánh giá trực tuyến tối đa 50% trọng số, trừ đồ án/khóa luận nếu đủ điều kiện (hội đồng ≥ 3 người, có đồng thuận, ghi hình/ghi âm).
Trong trường hợp thí sinh vắng thi:
- Không lý do: 0 điểm.
- Có lý do: được thi/đánh giá đợt khác, tính như lần đầu.
2. Điểm học phần
- Là tổng điểm thành phần có trọng số, làm tròn 1 số thập phân.
- Có các mốc đánh giá như sau:
- A: 8.5 -10
- B: 7.0 - 8.4
- C: 5.5 - 6.9
- D: 4.0 - 5.4
- P: ≥ 5.0
- F: < 4.0 (Không đạt)
- I: Điểm chưa hoàn thiện do được phép hoãn thi, kiểm tra.
- X: Điểm chưa hoàn thiện do chưa đủ dữ liệu.
- R: Điểm học phần được miễn học và công nhận tín chỉ
3. Học lại, học cải thiện
- Sinh viên không đạt học phần → Phải học lại học phần đó, trừ học phần tự chọn thì có thể chọn học phần khác để học.
- Sinh viên đã đạt thì có thể đăng ký học lại (học cải thiện) với hy vọng sẽ có điểm cao hơn học phần trước. Số lần học cải thiện thể được quy định.
4. GPA
- GPA (Grade Point Average): Là điểm trung bình có trọng số các học phần mà sinh viên học theo học kỳ, năm học hoặc toàn bộ thời gian học Đại học (GPA tích lũy). Bảng điểm xếp loại học tập dựa trên GPA ở từng học kỳ, từng năm học và tốt nghiệp như sau:
| Điểm chữ | Điểm thang 4 | Điểm thang 10 | Xếp loại học tập |
|---|---|---|---|
| A | [3.6 ; 4] | [9 ; 10] | Xuất sắc |
| B | [3.2 ; 3.6) | [8 ; 9) | Giỏi |
| C | [2.5 ; 3.2) | [7 ; 8) | Khá |
| D | [2 ; 2.5) | [5 ; 7) | Trung bình |
| F | [1 ; 2) | [4 ; 5) | Yếu |
| -- | < 1 | < 4 | Kém |
5. Điểm rèn luyện
- Ngoài điểm học tập, sinh viên còn được đánh giá qua Điểm rèn luyện. Điểm rèn luyện được cộng khi sinh viên tham gia các hoạt động xã hội như tham dự hội thảo, tham gia Câu lạc bộ, Đội, Nhóm, tham gia các chiến dịch tình nguyện như Mùa hè xanh, Xuân tình nguyện,...
6. Xử lý học vụ
- Khi sinh viên vi phạm quy chế học vụ do trường quy định, chẳng hạn như điểm thấp, cúp học,... thì có thể bị xử lý học vụ, chẳng hạn như hạn chế đăng ký học phần, buộc thôi học,...
Học phí, học bổng
1. Phân loại học phí
Học phí có 2 loại:
- Học phí đóng theo tín chỉ: Học phí sẽ ứng với lượng tín chỉ mà sinh viên đăng ký học.
- Học phí đóng theo học kỳ: Sinh viên trả học phí theo học kỳ, không theo tín chỉ. Trong học kỳ đó, việc sinh viên đăng ký nhiều hay ít tín hơn chương trình chuẩn cũng không ảnh hưởng đến học phí.
2. Các ngành / chuyên ngành sau được miễn học phí
- Sư phạm Mầm non, Sư phạm Tiểu học, Sư phạm các môn học ở THCS và THPT, Giáo dục Đặc biệt, Giáo dục Thể chất, Giáo dục Quốc phòng - An ninh.
- Sinh viên các trường Công an và Quân đội.
- Chuyên ngành Mác-LêNin.
- Tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Chuyên ngành Lao.
- Phong.
- Tâm thần.
- Giám định pháp y.
- Pháp y tâm thần.
- Giải phẫu bệnh tại các cơ sở đào tạo nhân lực y tế công lập theo chỉ tiêu đặt hàng của nhà nước
- Truyền nhiễm.
- Hồi sức cấp cứu.
3. Sinh viên thường có các loại hỗ trợ phí sau trong quá trình học tập
- Học bổng tuyển sinh đầu vào do các trường Đại học và Doanh nghiệp cấp dựa vào điểm xét tuyển Đại học của sinh viên.
- Học bổng khuyến khích học tập do các trường Đại học và Doanh nghiệp cấp dựa vào thành tích học tập của sinh viên.
- Học bổng tài năng do các trường Đại học và Doanh nghiệp cấp cho sinh viên có thành tích cao trong các kỳ thi học thuật.
- Học bổng vượt khó & Vay vốn sinh viên do Chính phủ, các trường Đại học và Doanh nghiệp cấp cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.
- Học bổng sinh viên 5 tốt do Hội cấp cho sinh viên đạt các tiêu chuẩn về sinh viên 5 tốt.
- Học bổng thanh niên làm theo lời Bác do Đoàn cấp cho sinh viên có thành tích xuất sắc trong học tập và rèn luyện, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, và có lối sống lành mạnh.
Lớp sinh hoạt, Đảng, Đoàn, Hội
1. Lớp sinh hoạt
- Là lớp học của sinh viên theo khóa học, không phải theo học phần. Có nhiệm vụ triển khai thông báo, quản lý điểm rèn luyện, hỗ trợ hành chính, tổ chức sinh hoạt định kỳ.
- Mỗi lớp có 1 giảng viên là Cố vấn học tập giúp đỡ sinh viên trong các vấn đề khó khăn cần trao đổi.
- Lớp sinh hoạt có thể có ban cán sự lớp như cấp 3, nhưng sẽ không có vai trò lớn như cấp 3.
2. Đảng
- Là viết tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam.
- Có vai trò lãnh đạo toàn diện các hoạt động chính trị, tư tưởng, định hướng Đoàn - Hội.
3. Đoàn, Hội
- Đoàn là viết tắt của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Hội là viết tắt của Hội Sinh viên Việt Nam.
- Đoàn có nhiệm vụ tổ chức phong trào, hoạt động tình nguyện, rèn luyện, phát triển đoàn viên ưu tú giới thiệu cho Đảng. Hội có nhiệm vụ chăm lo quyền lợi, đời sống sinh viên; tổ chức phong trào học tập, nghiên cứu khoa học, câu lạc bộ, văn nghệ, thể thao.
- Nhìn chung, Đoàn và Hội có vai trò tương tự nhau.
Học hàm, học vị
1. Học vị (Academic degree)
Là văn bằng do một cơ sở giáo dục hợp pháp trong và ngoài nước cấp cho người tốt nghiệp một cấp học nhất định. Có các loại học vị như:
| Học vị | Đối tượng | Thời gian học |
|---|---|---|
| Cử nhân (Banchelor) | Người tốt nghiệp Đại học các ngành khác. | ~ 4 năm. |
| Kỹ sư (Engineer) | Người tốt nghiệp Đại học các ngành về Kỹ thuật, Công nghệ. | ~ 5 năm. |
| Bác sĩ (Doctor) | Người tốt nghiệp Đại học ngành Y đa khoa. | ~ 6 năm. |
| Dược sĩ (Doctor/Banchelor of Pharmacy) | Người tốt nghiệp Đại học ngành Dược học. | ~ 5 năm. |
| Thạc sĩ (Master) | Người tốt nghiệp Đại học, hoàn thành luận văn sau ~ 2 năm học Cao học. | -- |
| Tiến sĩ (Doctor) | Người tốt nghiệp Đại học, hoàn thành luận văn sau ~ 5 năm học Cao học. | -- |
2. Học hàm (Academic title/rank)
Do Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước xét dựa trên một số tiêu chí và đề nghị thủ tướng phê chuẩn. Có 2 loại học hàm là Giáo sư (Professor) và Phó giáo sư (Associate Professor).
Cao học (Sau Đại học)
- Cao học là chương trình học nhằm đào tạo nâng cao học thuật và chuyên môn trong lĩnh vực nghiên cứu cụ thể.
- Sinh viên đạt đủ điều kiện tốt nghiệp thì có thể đăng ký học Cao học, ở trường hiện đang theo học hoặc trường khác, tùy quy định tuyển sinh Cao học của từng trường.
Nơi ở, cách đi lại
1. Nơi ở
Sinh viên có thể lựa chọn một số nơi ở như:
- Ký túc xá: tại trường mình, trường khác hoặc ký túc xá tư nhân (tùy theo quy định của từng nơi). KTX có quy định khá gắt về giờ giấc, sinh hoạt, thiếu riêng tư,... nhưng chi phí rẻ. Thường các trường đều yêu cầu SV đóng tiền KTX cho cả năm học trong 1 lần, hãy đọc kỹ quy định riêng của các KTX.
- Trọ: Chi phí khá cao, an ninh và tiện nghi có thể không đảm bảo, nhưng giờ giấc thoải mái hơn KTX.
- Chung cư: Khắc phục nhược điểm 2 nơi trên nhưng chi phí cao.
2. Cách đi lại
Tùy nơi ở của mình, sinh viên có thể lựa chọn phương tiện đi lại cho thích hợp, chẳng hạn như tự đi xe, đi bộ, metro hay đi xe buýt. Có 2 loại xe buýt là:
- Xe buýt nội thành: Là xe buýt di chuyển trong thành phố, thường có trạm đặt tại cơ sở các trường. Một số tuyến xe có trợ giá sẽ giảm giá cho sinh viên (có thẻ sinh viên). Sinh viên đứng đợi ở trạm xe, vẫy tay gọi xe buýt tuyến mình cần và trình thẻ sinh viên của mình.
- Xe buýt liên tỉnh: Là xe buýt di chuyển giữa các tỉnh với nhau, dùng cho sinh viên có quê xa trường hoặc cần đi xa. Sinh viên cần mua vé tại nhà xe hay bến xe để đi.